คู่มือการเขียนรายงาน (วิจัย) ฉบับกะทัดรัด

[ PDF : 3 หน้า]

จากการไปนั่งฟังนักศึกษาปริญญาตรีนำเสนอรายงานประจำภาคการศึกษา (term paper) ในวิชา “การแแปรเปลี่ยนความขัดแย้งโดยสันติวิธี” (conflict  transformation by peaceful means) ที่เปิดสอนเป็นวิชาเลือกเสรี สอนโดยศูนย์ศึกษาและพัฒนาสันติวิธี มหาวิทยาลัยมหิดล มาแล้ว 2 ครั้ง ทำให้ผมได้ข้อสังเกตว่า นักศึกษาไทยไม่ค่อยได้ถูกสอนให้รู้ว่า การเขียนรายงาน (โดยเฉพาะรายงานวิจัย และสำหรับทางสังคมศาสตร์) นั้น เป็นอย่างไร ต้องเขียนอะไรบ้าง  โดยเฉพาะเรื่องสำคัญมาก คือ

  1. การ “ตัดแปะ” ซึ่งเป็นกันมากในกลุ่มนักศึกษาทั้งที่มหิดลและจุฬาฯเท่าที่ผมเจอมา (และคิดว่าในมหาวิทยาลัยอื่นก็ไม่น่าจะต่างกัน) นักศึกษาไม่เคยถูกสอนว่าการตัดแปะ โดยไม่อ้างอิงนั้น เป็็น plagiarism หรือการขโมยคัดลอกเนื้อหาของคนอื่น (บางคนเรียกว่า “โจรกรรมทางวิชาการ”) แล้วทำให้ผู้อ่านเข้าใจผิดว่าเป็นของตนเองเขียน ผิดทีเีดียว 2 ข้อหา คือ ลักทรัพย์และกล่าวเท็จ สำหรับในต่างประเทศนั้้น ถือเป็นเรื่องผิดกฎหมายเลยทีเดียว แต่ในเมืองไทย ไม่ค่อยสอนกันตั้งแต่ชั้นเรียนปริญญาตรี
  2. นักศึกษาไทย ชอบใส่เนื้อหาเข้ามาให้เยอะๆ หนาๆเข้าไว้ เพราะคิดว่าคงจะดูดี อาจารย์หลายคนก็บชอบดูรูปลักษณ์ภายนอกของตัวรายงาน ในขณะที่ความเป็นจริงแล้ว ควรจะเขียนแบบ minimalist คือ เขียนเท่าที่จำเป็น และเน้นๆที่เป็นความคิดและคำพูดของตนเอง รวมทั้งเรื่องตรรกะการวิเคราะห์ และความต่อเนื่องเชื่อมโยงของ articulation มากกว่า

หลังจากแสดงความเห็นเรื่องนี้ไปกับผู้รับผิดชอบวิชาแล้ว พอวิชานี้เปิดสอนในรอบใหม่เมื่อต้นเดือนมิถุนายน 2552 นี้ ผมเลยถูกชวนให้ไปเล่าวิธีการเขียนรายงานให้นักศึกษาฟัง ผมเลยลองเขียน “คู่มือการเขียนรายงาน (วิจัย) แบบกะทัดรัด” (เท่าที่ปัญญาพอจะมี) โดยพยายามทำให้เป็นแบบสั้นที่สุึดและง่ายที่สุด คือ เป็นคำถามและให้ตอบคำถามเหล่านี้ที่ผมตั้้งขึ้นทั้ง 16 ข้อ ถ้าตอบได้หมด หรือเกือบหมด ก็คิดว่าน่าจะใช้ได้แล้ว…จึงถือโอกาสเอามาไว้ในนี้ด้วย เผื่อจะเป็นประโยชน์กับคนอื่นๆด้วย

อย่างไรก็ตาม มีเรื่องที่ต้องบอกไว้ก่อน 3 ประการ คือ

  1. การเขียนที่พูดถึงในคู่ืมือนี้ จะเน้นไปที่การเขียนในจารีตแบบวิชาการ ไม่ครอบคลุมถึงการเขียนแบบอื่น เช่น การเขียนเชิงวรรณกรรม เป็นต้น
  2. คู่มือฯนี้ หลังจากเขียนเสร็จแล้ว ผมพบว่าผมเขียนขึ้นจากฐานคิดในการเขียนรายงานวิจัยหรือวิทยานิพนธ์ รวมทั้งช่วงการพัฒนาโครงร่างวิทยานิพนธ์ด้วยเช่นกัน ดังนั้น ถ้าใช้คู่มือฯนี้สำหรับการนี้ก็คงจะสอดคล้องกันดี
  3. อย่างไรก็ตาม สำหรับการเขียนรายงานขนาดเล็กลงมา รวมทั้งความเรียง (essay) นั้น แม้จะใช้ศิลปะการเขียนชนิดอื่นๆประกอบ และยังมีหลายประเภท แต่ผมคิดว่าเนื้อหาและหัวข้อที่ต้องมีนั้น ไม่น่าจะต่างไปจากนี้มากนัก ต่างกันแค่ scale จะน้อยลงมาเท่านั้น

click ที่นี่ เพื่อ download “คู่มือการเขียนรายงาน (วิจัย) แบบกะทัดรัด” (PDF : 3 หน้า A4)

งานอีกชิ้นหนึ่งที่น่าสนใจ คือ เรื่อง “การเขียนความเรียงทางสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์” ซึ่ง อ.ดร.พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์ฺ แห่งคณะรัฐศาสตร์ จุฬาฯ แปลมาจากเอกสารต่างประเทศ เพื่อใช้สอนในวิชาทักษะการค้นคว้าทางสังคมศาสตร์ (Skills in Social Inquiry) จึงขอนำมา link ไว้ ณ ที่นี้ด้วย (click ที่นี่เืพื่อ download)

About these ads

7 Responses to คู่มือการเขียนรายงาน (วิจัย) ฉบับกะทัดรัด

  1. Nozomi says:

    ขอบคุณครับ

  2. soraj says:

    ชาญชัย
    ผม link ถึงโพสของคุณไว้ในบล๊อกของผม ถ้าคุณว่างๆก็ช่วยไปอ่านแล้วคอมเมนต์ด้วย อยู่ที่
    http://philoflanguage.wordpress.com/2009/06/15/คู่มือการเขียนรายงาน/

  3. soraj says:

    ปรากฏว่าลิงค์ที่ผมให้ไปในโพสก่อนยาวมาก คุณอาจจะ edit ให้ดูดีๆก็ได้

  4. soraj says:

    ผมชอบที่คุณเขียนในไฟล์ pdf ว่าอย่ารอจนพร้อมแล้วค่อยเขียน เพราะนี่เป็นปัญหาของหลายๆคนรวมทั้งในปรัชญาหรือในมนุษยศาสตร์อื่นๆด้วย หลายคิดคิดว่าตนเองความรู้ไม่พอจะเขียน เลยอ่านเอาๆ ปรากฏว่าหมดเวลาเรียนเสียก่อน ทำให้พลาดโอกาสดีๆไปอย่างน่าเสียดาย เราควรคิดว่าการเขียนเป็นการสื่อสารความคิด การสื่อสารหมายความว่าเรามีอะไรเราก็เสนอออกมา ถ้าเรามัวรอไปเรื่อยๆก็ไม่เกิดการสื่อสารขึ้น

  5. Pimonpan says:

    ขอแชร์ใน Facebook นะคะ พี่ชัย

  6. best link building services…

    [...]คู่มือการเขียนรายงาน (วิจัย) ฉบับกะทัดรัด « Omens & So Hum[...]…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: