annotation : แนวคิดสมานฉันท์

November 9, 2008

ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ (2549) “ทำความเข้าใจแนวคิด “สมานฉันท์” ” ใน อาวุธมีชีวิต : แนวคิดเชิงวิพากษ์ว่าด้วยความรุนแรง, พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน

[ดู summary ของบทความนี้]

เสนอแนวทางสันติวิธีสำหรับจัดการปัญหาหลังความรุนแรงอย่างรอบด้านและเป็นระบบ รวมกับข้อสรุปที่ได้จากกรณีศึกษาคณะกรรมการสัจจะหรือคณะกรรมการสมานฉันท์ของประเทศต่างๆ แล้วพัฒนาขึ้นเป็นหลักการว่าด้วยแนวคิดสมานฉันท์ขึ้นเพื่อเป็นแนวทางการทำงานและการยื่นข้อเสนอต่างๆของคณะกรรมการสมานฉันท์แห่งชาติ 9 ประการ ได้แก่ การเปิดเผย “ความจริง”, ความยุติธรรม, ความพร้อมรับผิด, การให้อภัย, การเคารพความหลากหลายทางศาสนา วัฒนธรรม, สันติวิธี, การเปิดพื้นที่ให้ความทรงจำที่เจ็บปวด, มุ่งแก้ปัญหาในอนาคตด้วยจินตนาการ, และ การยอมรับความเสี่ยงทางสังคมเพื่อเสริมสร้างความไว้วางใจระหว่างกัน. สรุปเพิ่มเติมลักษณะของกระบวนการสมานฉันท์ในสังคมอาหรับ-มุสลิมเพื่อใช้เป็นแนวทางสำหรับกรณีมลายู-มุสลิมในสังคมไทย พร้อมกับกำกับเงื่อนไขที่ทำให้แนวคิดสมานฉันท์สำเร็จได้ ซึ่งเป็นข้อแตกต่างของกรณีการทำงานสมานฉันท์ในปัญหาความรุนแรงในสามจังหวัดภาคใต้ของไทยกับของประเทศอื่น

Advertisements

annotation : อภัยวิถี/การเมืองแห่งการให้อภัย

November 9, 2008

ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ (2543) อภัยวิถี : มิตร ศัตรู และการเมืองแห่งการให้อภัย, กรุงเทพฯ : สถาบันปรีดี พนมยงค์.

[ดู summary ของบทความนี้]

ขยายแนวคิดสันติวิธีในฐานะเครื่องมือจัดการความขัดแย้งและความรุนแรง ไปสู่การจัดการกับอดีตแห่งบาดแผล ความเจ็บปวด และความทุกข์ทรมานจากเหตุการณ์ความรุนแรงชนิดหนักหนาสาหัส สำหรับสังคมการเมืองที่ไม่ประสงค์จะอยู่ด้วยกันต่อไปอย่างเป็นศัตรูกัน ใช้แนวคิดเรื่องการให้อภัยเืพื่อเป็นอิสระจากพันธนาการแห่งอดีต จากงานเรื่อง The Human Condition ของ Hannah Arendt แล้วเสนอแนวคิดการเมืองแห่งการให้อภัย ซึ่งมี 3 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) ความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างเหยื่อกับผู้กระทำต้องเสมอกัน; (2) เวลาและความทรงจำ ชนิดที่ให้อดีตผ่านเข้ามาในปัจจุบันอย่างอิสระ แต่ไม่ปล่อยให้ความทรงจำนั้นแข็งตัวจนกลายเป็นปราการสกัดมิให้ชีวิตปรกติในปัจจุบันเป็นไปได้’ และ (3) ความยุติธรรมที่มีผลในทางการเปลี่ยนแปลง ก่อกำเนิดและดำเนินไปคู่กับการให้อภัย เปิดพื้นที่ความสัมพันธ์ระหว่างคู่กรณีขึ้นใหม่ โดยไม่ใช่ในฐานะศัตรู แต่เป็นผู้ให้อภัยและผู้ได้รับการให้อภัย


annotation : สันติวิธี วิถีอารยะ

November 2, 2008

พระไพศาล วิสาโล (2549) สันติวิธี วิถีอารยะ, กรุงเทพฯ: โกมลคีมทอง

[ดู note ของบทความนี้]

วิธีการโต้ตอบทั่วไป 3 วิธีเมื่อคนถูกรังแก คือ การยอมจำนน ใช้ความรุนแรง ใช้สันติวิธี พลังทางการเมืองในฐานะพลังนัยลบของสันติวิธี ซึ่งทำงาน 3 ด้าน ได้แก่ กระทำต่อฝ่ายตรงข้ามผู้มีอำนาจ กระตุ้นให้ฝ่ายที่สามเพิกถอนความร่วมมือกับผู้ใช้อำนาจ เพิ่มพูนอำนาจให้แก่ผู้ใช้สันติวิธี. พลังทางใจในฐานะพลังนัยบวกของสันติวิธี ที่ไม่เพียงไม่มุ่งร้าย แต่ตั้งมั่นในความรัก ความปรารถนาดี มีเมตตาธรรมและขันติธรรม ยึดมั่นในสัจจะและความดีงามอีกด้วย มองคู่กรณีเป็นเพื่อนมนุษย์ พร้อมเปิดใจรับฟัง กล้าหาญพอที่จะยอมรับความทุกข์ทรมานเพื่อยืนหยัดในสัจจะของตนให้อีกฝ่ายรับรู้. มายาคติเกี่ยวกับสันติวิธีที่ว่าฝ่ายตรงข้ามไม่ได้ใช้สันติวิธีตอบ การรุกรานจีนและเกาหลี เมื่อปี 2474-2488 ในฐานะสงครามอันเปี่ยมด้วยเมตตาชาวพุทธในญี่ปุ่น


annotation : ต้านอธรรมและความตาย กับนักรบสันติวิธีมุสลิม

November 2, 2008

ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ (2549), “ต้านอธรรมและความตาย : ประสบการณ์นักรบสันติวิธีมุสลิม” ปาฐกถกวิชาการเนื่องในวันสถาปนามหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์ ครบรอบ 72 ปี, เมื่อ 26 มิถุนายน 2549 ณ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์, เอกสารอัดสำเนา

[ดู summary ของบทความนี้]

สันติวิธีของมุสลิม การลุกฮื้อต่อต้านอำนาจรัฐโดยไม่ใช้อาวุธของชาวมุสลิมตะวันออกกลาง อัฟริกาเหนือ และชุมชนมุสลิมในประเทศไทย ขบวนการมุสลิมปาทานของ Abdul Ghaffar Khan แถบชายแดนตะวันตกเฉียงเหนือของอินเดีย เปรียบเทียบความเหมือนและต่างต่อความตายในทัศนะของมือระเบิดพลีชีพของขบวนการฮามาส ของคานธี ของชาวปาทาน และอสุภกรรมฐานหรือมรณานุสติในคติพุทธ ความสัมพันธ์ระหว่างเป้าหมายกับวิธีการ ตรรกะการใช้ความรุนแรง ตรรกะของสันติวิธี


annotation: Nonviolent Crescent

November 2, 2008

Chaiwat Satha-Anand (1993) “The Nonviolent Crescent: Eight Theses on Muslim Nonviolent Actions” in Islam and nonviolence, edited by Glenn D. Paige, Chaiwat Satha-Anand (Qader Muheideen), Sarah Gilliatt (Honolulu : Center for Global Nonviolence Planning Project, Matsunaga Institute for Peace, University of Hawaii)

[ดู note ของบทความนี้]

วางหลักการสันติวิธีในแบบมุสลิม 8 ประการ ความรุนแรงในฐานะปริมณฑลทางศีลธรรมของอิสลาม; ความรุนแรงภายใต้กฎเกณฑ์ซึ่งถูกกำหนดในคัมภีร์อัลกุรอานและหะดีษ; การไม่ยอมรับการใช้ความรุนแรงแบบเหวี่ยงแห; การไม่ยอมรับการใช้เทคโนโลยีการทำลายล้างสมัยใหม่’ โลกปัจจุบัน มุสลิมใช้ความรุนแรงไม่ได้; การต่อสู้เพื่อความยุติธรรม; ต้องใช้วิธีการไม่ใช้ความรุนแรงในการต่อสู้; เมล็ดพันธุ์แห่งปฏิบัติการไร้ความรุนแรงมากมายในศาสนาอิสลาม


annotation : สู่สันติวัฒนธรรมแห่งเอเซีย

November 2, 2008

ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ (2539), “สู่สันติวัฒนธรรมแห่งเอเซีย” ใน สันติฤษฎี\วิถีวัฒนธรรม, กรุงเทพฯ : โกมลคีมทอง

[ดู summary ของบทความนี้]

ค้นหาสันติวัฒนธรรมในพุทธ เต๋า อิสลาม ขงจื๊อ และฮินดู เพื่อทดลองตอบปัญหาสำคัญๆของโลกตามลำดับ ได้แก่ พุทธตอบปัญหาระดับปัจเจกว่าด้วยความรู้สึกไร้รากและรู้สึกแปลกแยกกับตัวเอง; เต๋าตอบปัญหาระดับระหว่างบุคคล ว่าด้วยการจำแนกเผ่าพันธุ์เทียมทำให้เกิด “เรา” มอง “เขา/คนอื่น” ในฐานะต่ำกว่ามนุษย์ อันเป็นการสร้างความชอบธรรมในการใช้ความรุนแรงต่อคนอื่นที่ต่างไปจากเรา ทั้งในแง่เพศ ชนชั้น ศาสนา เชื้อชาติ สัญชาติ; อิสลามตอบปัญหาระดับรัฐ/โครงสร้าง อันเต็มไปด้วยความรุนแรงทั้งทางตรงและความรุนแรงเชิงโครงสร้าง; ขงจื้อตอบปัญหาความขัดแย้งและสงครามระดับระหว่างประเทศ; และฮินดูตอบปัญหาความรุนแรงต่อสภาพแวดล้อม/นิเวศอย่างขนานใหญ่จากนโยบายการพัฒนาเศรษฐกิจอุตสาหกรรม จนเกิดสภาวะทรัพยากรธรรมชาติขาดแคลนพร้อมกับมลภาวะด้านต่างๆก็เพิ่มมาก


%d bloggers like this: