annotation : ความทรงจำกับประวัติศาสตร์บาดแผล

September 23, 2008

ธงชัย วินิจจะกูล (2539), “ความทรงจำกับประวัติศาสตร์บาดแผล : กรณีการปราบปรามนองเลือด 6 ตุลา 19” ใน รัฐศาสตร์สาร (19:3)

[ดู summary ของบทความนี้]

เสนอแนวคิด “ความทรงจำ” และ “ประวัติศาสตร์บาดแผล” อธิบายเหตุการณ์ 6 ตุลาและผลต่อสังคมไทยได้อย่างมีพลัง ว่าหมายถึง เหตุการณ์ที่กระแทกกระทั้นอารมณ์และจิตใจอย่างลึกซึ้ง และยังคงส่งผลสะเทือนยาวนานต่อบุคคลที่เกี่ยวข้องทั้งต่อกลุ่มคนที่รับรู้ และต่อสังคม ซึ่งส่วนใหญ่มักไม่ได้รับการชำระสะสางให้กระจ่างเสียที เพราะมักเป็นโศกนาฏกรรมที่เหนือความคาดหมายหรือเกินกว่าจะอธิบายได้อย่างสม เหตุสมผลภายใต้ชุดวัฒนธรรมหรือศีลธรรมหนึ่งๆ ตราบใดที่ยังไม่สามารถหาคำอธิบายได้อย่าง “ลงตัว” อดีตอันเกิดจากความรุนแรงเหล่านี้ก็จะคาราคาซัง รบกวนจิตใจผู้คนต่อไป และมีอิทธิพลต่อความทรงจำของบุคคลและสังคม ซึ่งจะส่งผลต่อการหล่อหลอมอัตลักษณ์ของสังคมนั้นๆอย่างมาก งานนี้ได้วางเค้าโครงสำคัญยิ่งประการหนึ่งให้วงการสันติวิธีของไทยได้พัฒนา แนวคิดมากมายเพื่อตอบปัญหานี้ เช่น ความรุนแรงกับกาลเวลา การเมืองแห่งการให้อภัย การเมืองสมานฉันนท์ และคณะกรรมการความจริงและสมานฉันท์ เป็นต้น

Advertisements

annotation : ย่างศพทารก

September 23, 2008

ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ (2539ก) “ย่างศพทารก : วิพากษ์ความรุนแรงทางวัฒนธรรมในสังคมไทย” ใน รัฐศาสตร์สาร (19:3)

[ดู summary ของบทความนี้]

แนะนำแนวคิดความรุนแรงเชิงวัฒนธรรม เพิ่มเติมจากที่เคยแนะนำแนวคิดความรุนแรงทางตรงและความรุนแรงเชิงโครงสร้างในชัยวัฒน์ (2533) ใช้แนวคิดชั้นความรุนแรงเพื่อชี้ให้เห็นระดับความลึกซึ้ง ความยากง่ายในการเปลี่ยนแปลง ลักษณะการทำงานและความสัมพันธ์กันของความรุนแรงแต่ละชนิด ใช้กรณีเณรแอร์ย่างศพทารกเป็นตัวอย่างการใช้ทฤษฎีอธิบายสังคมไทยที่มีวัฒนธรรมบางอย่างที่ให้ความชอบธรรมในการใช้ความรุนแรงต่อเด็ก โดยสะท้อนจากวรรณคดีขุนช้าง-ขุนแผน ตอนขุนแผนผ่าท้องนางบัวคลี่ภรราของตน นำบุตรออกมาย่างสดทำเป็นกุมารทอง


annotation : ท้าทายทางเลือก

September 23, 2008

ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ (2533) ท้าทายทางเลือก : ความรุนแรงและการไม่ใช้ความรุนแรง, กรุงเทพฯ : มูลนิธิโกมลคีมทอง. 151 หน้า

งานปูพื้นฐานทฤษฎีความรุนแรงและสันติวิธีชิ้นสำคัญที่สุดชิ้นหนึ่ง เสนอคำนิยามของความรุนแรงทางตรง แนะนำแนวคิดความรุนแรงเชิงโครงสร้างสู่สังคมไทย จนมีกาารนำไปใช้อธิบายความขัดแย้งมากมายในสังคมไทย แยกแยะให้เห็นแนวคิดสันติวิธีหลากหลายชนิดในโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งสันติวิธีฐานศีลธรรมของคนอย่างคานธีกับสันติวิธีฐานทฤษฎี อำนาจของยีน ชาร์ป


%d bloggers like this: