annotation : เป็นทั้ง “เหยื่อ” และ “ฆาตรกร”?

October 25, 2008

ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ (2546) “เป็นทั้ง “เหยื่อ” และ “ฆาตรกร”? ” ใน อาวุธมีชีวิต, กรุงเทพฯ : ฟ้าเดียวกัน. หน้า 77-110. (เผยแพร่ครั้งแรก ปี 2543)

[ดู summary ของบทความนี้]

ศึกษาปรากฏการณ์ความรุนแรงในสังคมไทยที่ทั้งฝ่ายที่เป็นเหยื่อและฝ่ายผู้ใช้ความรุนแรงล้วนเป็นเด็กด้วยกันทั้งคู่ โดยชี้ว่าเป็นผลจากการที่เด็กที่ตกเป็นเหยื่อของความรุนแรงทั้งในระดับบุคคล ระดับโครงสร้าง และระดับวัฒนธรรม ได้หลุดเข้าสู่วงล้อแห่งความรุนแรง (cycle of violence) แล้วกลายมาเป็นผู้ก่อความรุนแรงเอง. ปัญหาที่ตามมาจากการที่เด็กเหล่านี้ไม่สามารถกลับเข้าสู่ชีวิตปกติแบบเดิมในชุมชนได้อีกต่อไป เพราะชุมชนหวาดกลัว. ความท้าทายของการหาวิธีที่สังคมจัดความสัมพันธ์กับเด็กเหล่านี้

Advertisements

annotation : ความทรงจำกับประวัติศาสตร์บาดแผล

September 23, 2008

ธงชัย วินิจจะกูล (2539), “ความทรงจำกับประวัติศาสตร์บาดแผล : กรณีการปราบปรามนองเลือด 6 ตุลา 19” ใน รัฐศาสตร์สาร (19:3)

[ดู summary ของบทความนี้]

เสนอแนวคิด “ความทรงจำ” และ “ประวัติศาสตร์บาดแผล” อธิบายเหตุการณ์ 6 ตุลาและผลต่อสังคมไทยได้อย่างมีพลัง ว่าหมายถึง เหตุการณ์ที่กระแทกกระทั้นอารมณ์และจิตใจอย่างลึกซึ้ง และยังคงส่งผลสะเทือนยาวนานต่อบุคคลที่เกี่ยวข้องทั้งต่อกลุ่มคนที่รับรู้ และต่อสังคม ซึ่งส่วนใหญ่มักไม่ได้รับการชำระสะสางให้กระจ่างเสียที เพราะมักเป็นโศกนาฏกรรมที่เหนือความคาดหมายหรือเกินกว่าจะอธิบายได้อย่างสม เหตุสมผลภายใต้ชุดวัฒนธรรมหรือศีลธรรมหนึ่งๆ ตราบใดที่ยังไม่สามารถหาคำอธิบายได้อย่าง “ลงตัว” อดีตอันเกิดจากความรุนแรงเหล่านี้ก็จะคาราคาซัง รบกวนจิตใจผู้คนต่อไป และมีอิทธิพลต่อความทรงจำของบุคคลและสังคม ซึ่งจะส่งผลต่อการหล่อหลอมอัตลักษณ์ของสังคมนั้นๆอย่างมาก งานนี้ได้วางเค้าโครงสำคัญยิ่งประการหนึ่งให้วงการสันติวิธีของไทยได้พัฒนา แนวคิดมากมายเพื่อตอบปัญหานี้ เช่น ความรุนแรงกับกาลเวลา การเมืองแห่งการให้อภัย การเมืองสมานฉันนท์ และคณะกรรมการความจริงและสมานฉันท์ เป็นต้น


annotation : ย่างศพทารก

September 23, 2008

ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ (2539ก) “ย่างศพทารก : วิพากษ์ความรุนแรงทางวัฒนธรรมในสังคมไทย” ใน รัฐศาสตร์สาร (19:3)

[ดู summary ของบทความนี้]

แนะนำแนวคิดความรุนแรงเชิงวัฒนธรรม เพิ่มเติมจากที่เคยแนะนำแนวคิดความรุนแรงทางตรงและความรุนแรงเชิงโครงสร้างในชัยวัฒน์ (2533) ใช้แนวคิดชั้นความรุนแรงเพื่อชี้ให้เห็นระดับความลึกซึ้ง ความยากง่ายในการเปลี่ยนแปลง ลักษณะการทำงานและความสัมพันธ์กันของความรุนแรงแต่ละชนิด ใช้กรณีเณรแอร์ย่างศพทารกเป็นตัวอย่างการใช้ทฤษฎีอธิบายสังคมไทยที่มีวัฒนธรรมบางอย่างที่ให้ความชอบธรรมในการใช้ความรุนแรงต่อเด็ก โดยสะท้อนจากวรรณคดีขุนช้าง-ขุนแผน ตอนขุนแผนผ่าท้องนางบัวคลี่ภรราของตน นำบุตรออกมาย่างสดทำเป็นกุมารทอง


%d bloggers like this: